Абай облысы мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының «Семей қаласының облыстық тарихи-өлкетану музейі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі, Абай облысы Ақсуат ауданы Көкжыра ауылындағы филиалы Музейдің Көкжыра ауылынан ашылуының себебі Көкжыра ауылдық округінің аумағынан өте құнды археологиялық жәдігерлер ашылды. Олар: Түйемойнақ, Масалы, Базар шаты, Мәзібай, Даубай, Маралды, Елеке сазы. Әсіресе, соңғы жылдары өзінің бірегей жәдігерлерімен бүкіл Қазақстанға белгілі болған Елеке сазы кешенді археологиялық ескерткішінен қола дәуірінің, сақтардың қонысы, сақтардың элитарлық жерлеу орындары, түріктердің ғибадатханасы ашылып зерттелді. Онда 50-ден астам үлкен қорған бары анықталды. Елеке сазынан бір алтын киімді адам, алтын сәйгүліктің табылуы бүкіл елімізге мақтаныш болатын ашылымдар. Көкжыра ауылдық округінің аумағынан ашылған Маралды тасқа салынған бәдіздер, Даубай қорасының жанынан табылған қола заманының (бұдан 4000 жыл бұрын) су қоймасы бұл округ аумағының ерекше археологиялық нысандарға бай екендігінің дәлелі. Табанды түрде жүргізілген қазба жұмыстарының нәтижесінде біздің дәуірге дейінгі VIII ғасырға жататын көптеген заттар табылды. Ғимарат құрылысы 2021-2022 жылдар аралығында жүргізіліп, музей өз жұмысын 2023 жылдың 5 қаңтарынан бастады. Оның құрылуына археолог-ғалым Әбдеш Төлеубаев көп еңбек сіңірді, көптеген артефактілерді тапсырды. Үш экспозициялық көрмеде 1095 жәдігер қойылған: тас, қола, сақ, көне түркі дәуірлерінен және ортағасыр мәдениетінен мәлімет беретін заттар. Қор туралы Музейінің жалпы қоры 1095 сақтау бірлігін құрайды. КГКП «Областной историко-краеведческий музей города Семей» управления культуры, развития языков и архивного дела области Абай, филиал в селе Кокжыра Аксуатского района Открытие музея на территории сельского округа Кокжыра обусловлено тем, что в этих местах в результате археологических раскопок обнаружены бесценные артефакты древности. К ним относятся Туйемойнак, Масали, Шат Базара, Мазибай, Даубай, Маралды, Елеке сазы. Особо следует отметить долину Елеке сазы, где находятся более 50-ти ранее неизученных курганов. Данная местность приобрела известность в масштабе страны благодаря своим комплексам археологических памятников бронзового периода: жилища саков, места элитарного захоронения, святилища древних тюрков. В долине Елеке сазы были обнаружены один «Золотой человек» и один «Золотой скакун», которые стали истинной гордостью республики. На Маралды же были обнаружены фигуры, высеченные из камня. Вблизи зимовки Даубай было обнаружено водохранилище времен бронзового века. Все вышеперечисленные исторические находки свидетельствуют о том, что территория сельского округа Кокжыра богата археологическими памятниками и щедра на сенсационные открытия. Для того, чтобы сохранить уникальные артефакты для научного исследования, создать условия для хранения, изучения и пропаганды среди населения, было решено открыть в с. Кокжыра музей. Для этого было построено специальное здание и 5 января 2023 года музей начал свою деятельность. Большой и неоценимый вклад в создание музея внес ученый-археолог А. Толеубаев, который лично сдал в музей несколько уникальных древних артефактов. В музее имеются три экспозиционных зала, в которых выставлены предметы каменного, бронзового веков, сакского и древнетюркского периодов и культуры средневековья. В настоящее время в музее насчитывается 1095 единиц хранения. О фонде Общий фонд музея составляет 1 095 единиц хранения.